literatuur+Latijns+Amerika

__ Lees eerst de achtergronden van de literatuur van Latijns-Amerika. __

= INLEIDING =

Latijns-amerikaanse-literatuur
De Europese conquistadores die meer dan vijfhonderd jaar geleden voet aan land [|zetten] in Amerika, waren niet bepaald de culturele elite van hun tijd. Het waren avonturiers en bandieten, eerder gedreven door hebzucht dan door roem of eer. Ze kwamen met een zwaard in de ene hand en een [|kruis] in de andere en waren vooral op zoek naar goud. De meesten waren [|analfabeet]. Ze kwamen uit een naargeestig rijk, waar de inquisitie elke [|vorm] van verbeelding onderdrukte. Maar zodra ze de kust van [|Spanje] achter zich lieten en op de sterren naar het westen voeren, reikte de horizon tot onvoorstelbare verten en waren de stenen stadjes van [|Spanje] algauw vergeten. Die reizigers hadden de wonderen die ze vonden nooit kunnen voorzien: een fabelachtig land met [|naakte] [|vrouwen] in de [|kleur] van honing en vogels met veren als juwelen.

Een eeuw nadat Christoffel Columbus in San Salvador aan land was gegaan, waren er in Amerika miljoenen mensen omgekomen, uitgemoord door de conquistadores, besmet met onbekende ziekten, uitgehongerd en afgebeuld als [|slaven] in de goud- en zilvermijnen, of ze hadden zelfmoord gepleegd en ook hun kinderen gedood om die te behoeden voor een leven van ellende. Dat was het begin van vijfhonderd jaar raciaal en sociaal geweld in een werelddeel dat voorbestemd was tot een tragisch lot.

Voor de Spaanse kolonisten was het noodzakelijk de mensen onderworpen, geïsoleerd en in een toestand van onwetendheid te houden, om hun zo de baas te blijven. Moderne dictaturen in Latijns-Amerika hebben eenzelfde beleid gevoerd. Vicente Gómez, een tiran die veertig jaar heeft geregeerd in Venezuela, vervolgde onderwijzers en sloot jarenlang de universiteit. Duvalier in Haïti, Trujillo in de Dominicaanse Republiek, Somoza in Nicaragua, Pinochet in Chili, de militaire junta's in Argentinië, Uruguay, El Salvador en zoveel andere potsierlijke dictators, [|sloten] hun grenzen en behandelden de zogeheten 'intellectuelen' als verraders.

De Spaanse inquisitie achtte [|literatuur] heel gevaarlijk. Meer dan tweehonderd jaar lang waren er in de Spaanse koloniën maar weinig boeken toegestaan. In het gunstigste geval lazen mensen alleen godsdienstige boeken. Waarom zou een christen ook een [|roman] lezen? [|Literatuur] kon opwekken tot ketterij, opstandigheid, nieuwsgierigheid of - God verhoede het! - het kon de vleselijke duivels in beroering brengen in een tijd dat echtparen elkaar nooit [|naakt] zagen en ze de [|liefde] bedreven door een strategisch geplaatst gat in het nachthemd van de [|vrouw], geborduurd in de [|vorm] van het [|Kruis]. (Zoiets pornografisch kon alleen de [|Kerk] verzinnen!)

De schrijvers van de eerste [|Indische] kronieken ervoeren in de zestiende eeuw tot hun teleurstelling dat de woordenschat om te beschrijven wat zij in Amerika zagen ontoereikend was. Ze verdwaalden in die overweldigende geografie van pratende vogels, wervelstormen die het [|landschap] op zijn kop [|zetten], blauwe [|bergen] waar de lucht zo ijl was dat je bij zonsopgang de [|engelen] kon zien. Hun verbeelding sloeg op hol en ze schreven naar huis over steden van zuiver goud waar kinderen met diamanten speelden, en over mannen met maar één oog midden in hun voorhoofd en één voet zo groot dat ze die bij de [|si]ësta ter beschutting boven hun hoofd hielden. Het magisch [|realisme] was van begin af aan in onze literatuur aanwezig.

Na de onafhankelijkheidsoorlogen van de achttiende eeuw was er een culturele explosie van beeldende [|kunstenaars] en schrijvers. Maar op een enkele uitzondering na imiteerden de schrijvers de [|toon] van Europese schrijvers, ook al kwamen ze net als hun voorgangers woorden te kort omdat de wonderen van Amerika niet te vatten waren in de talen van de oude wereld. Ze moesten de Spaanse en Portugese [|taal] verrijken om een wereld te beschrijven waarin een tiran een paleis bouwt met cement en het bloed van gecastreerde stieren, of waar avonturiers in het oerwoud van radeloosheid sterven met een zak smaragden op hun rug.

In het begin van de twintigste eeuw kwamen enkele grote schrijvers op, Nobelprijswinnaars zelfs.

Felipe Alfau werd in 1902 geboren in het Spaanse [|Guernica] en emigreerde tijdens [|de eerste wereldoorlog] naar [|New York]. Het manuscript 'Locos' voltooide hij in [|1928], maar het duurde tot 1936 voor een uitgever het liet drukken in een oplage van 2000 exemplaren. Slechts een klein [|aantal] critici kon Alfau's experimentele, op het magisch-[|realisme]vooruitlopende manier van schrijven, waarderen. Zijn tweede boek werd zelfs helemaal niet uitgegeven en gefrustreerd staakte hij zijn literaire bezigheden.

In[| 1929] treffen drie jonge Midden-Amerikaanse schrijvers elkaar in [|Parijs]. Het zijn de Cubaan Alejo Carpentier, de Guatemalteek Miguel Angel Asturias en de vorig jaar overleden Venezolaan Arturo Uslar Pietri. Ze zijn op zoek naar nieuwe literaire vormen die uitdrukking kunnen geven aan de specifieke werkelijkheid van Latijns Amerika, maar ondergaan tegelijk de invloed van het op dat ogenblik alomtegenwoordige [|surrealisme]. Uit die kruisbestuiving wordt het magisch-realisme geboren, dat vanaf de [|jaren zestig] stormenderhand de wereld zal veroveren en sindsdien bijna synoniem is geworden met de Latijns-Amerikaanse literatuur.

Alejo Carpentier merkte op dat [|kunstenaars] en intellectuelen met behulp van onverwachte combinaties een [|surrealistisch] effect teweegbrachten. Zo konden bijvoorbeeld een ezel en een witte [|piano] een [|surrealistisch] schilderij worden. Alejo Carpentier besefte dat je zulke combinaties in zijn land, Cuba, niet hoefde te maken, omdat die ezel en die witte[|piano] zich heel goed in dezelfde kamer konden bevinden. De [|kunst] was niet om die [|surrealistische] gebeurtenis te verzinnen, maar om haar adequaat en overtuigend te beschrijven. Schrijvers moesten volgens hem een oorspronkelijke manier vinden om de magische werkelijkheid van Latijns-Amerika te vertellen.

Alledrie de schrijvers publiceren in het begin van de jaren dertig een boek dat tot de eerste voorbeelden daarvan gerekend wordt. Carpentier beschrijft de typisch Cubaanse mengeling van Spaanse en zwarte cultuur in Ecue-Yamba-ó (1933), Asturias bundelt in [|1930] zijn verhalen in De [|legenden] van Guatemala en datzelfde jaar schrijft Uslar zijn historische [|roman] Rode lansen, waarin hij de onafhankelijkheidsoorlog van Venezuela tegen de Spaanse koloniale [|macht] (1811-1821) beschrijft. In datzelfde jaar wordt de honderdste sterfdag van Simon Bolívar herdacht, wiens persoon in dit boek voortdurend op de achtergrond aanwezig is.

Bij het magisch-realisme ervan moet men zich niet de sprookjesachtigheid voorstellen die schrijvers als [|Gabriel Garcia Marquez], Jorge Luis [|Borges], Mario [|Vargas Llosa], Carlos Fuentes en [|Isabel Allende] een generatie later aan hun boeken wist mee te geven, ook al was het de Venezolaanse schrijver Arturo Uslar Pietri (Caracas, 1906-2000) zelf die die term na [|de Tweede Wereldoorlog] in 1948 in circulatie bracht om de Latijns-Amerikaanse-literatuur te beschrijven.

Het 'hoogtij van de Latijns-Amerikaanse literatuur' was een [|koor] van verschillende maar harmonische [|stemmen], allemaal van mannen. Inmiddels lijkt dat hoogtij voorbij, al is een [|aantal] van de grondleggers nog in leven en verschijnen er ook nog boeken van hen. De nieuwe golf van jonge Latijns-Amerikaanse schrijvers - geen van allen zo beroemd als de oudere generatie - verafschuwt het magisch realisme en vermijdt politieke [|thema]'s. Zij worden beïnvloed door films, techniek en mondialisering, en ook door een cultuur van harde [|muziek] en drugs.

Hieronder de informatie over de 2 Magisch Realistische werken

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx